Prawo budowlane / PPOŻ / Pojęcia / Strefy pożarowe / część 1

Dziś zapraszam na podstawy prawa pożarowego. Dziś skupimy się na podstawach, czyli dział VI – Bezpieczeństwo pożarowe w WT, poruszę przy tym tematy:

-podstawowych pojęć,

-podziału budynków na grupy wysokości,

-podziału budynków ze względu na bezpieczeństwo pożarowe,

-stref pożarowych,

-klas odporności budynku.

 

Przytoczone tu zapisy służą do określenia klasy odporności budynku. Określenie tej wielkości jest bardzo istotne w procesie projektowym, klasa opisuje jakie wymagania pożarowe dotyczą elementów budynku, co bezpośrednio przekłada się na koszt tych elementów, a co za tym idzie na koszt całego budynku.

 

WT –  ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie Warunków Technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422, 2018.01.01 zm. Dz.U.2017.2285)

Podstawowe pojęcia

Strefa pożarowa –  stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego (§ 232 ust. 4), bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków, (§ 271 ust. 1-7) (§ 226 1.).

Powierzchnia strefy pożarowej – jest to powierzchnia wewnętrzna budynku lub jego części, przy czym wlicza się do niej także powierzchnię antresoli (§ 226 3.).

Nierozprzestrzeniający ognia (NRO) – elementy nierozprzestrzeniające ognia budynku odpowiadają elementy:
– wykonane z wyrobów klasy reakcji na ogień: A1; A2-s1,d0 A2-s2,d0; A2-s3,d0; B-s1,d0; Bs-2,d0 oraz Bs-3,d0;
– stanowiące wyrób o klasie reakcji na ogień: A1; A2-s1,d0; A2-s2,d0; A2-s3,d0; B-s1,d0; B-s2,d0 oraz B-s3,d0, przy czym warstwa izolacyjna elementów warstwowych powinna mieć klasę reakcji na ogień co najmniej E;
Klasę reakcji na ogien określa załącznik nr 3 do WT, natomiast przy ścinach zewnętrznych, w tym z ociepleniem i okładziną zewnętrzną lub tylko z okładziną zewnętrzną należy wziąć pod uwagę dodatkowo § 208a 3., gdzie elementy budynku powinny być nierozprzestrzeniające ognia zarówno przy działaniu ognia wewnątrz, jak i od zewnątrz budynku. (Załącznik nr 3 do WT oraz § 208a 3.).

Elementy oddzielenia pożarowego (ściana ppoż, strop ppoż) – Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory – obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego (§ 232).

R – nośność ogniowa (w minutach), określona zgodnie z Polską Normą dotyczącą zasad ustalania klas odporności ogniowej elementów budynku,

E – szczelność ogniowa (w minutach), określona jw.,

I – izolacyjność ogniowa (w minutach), określona jw.,

Podział budynków na grupy wysokości (§ 8)

W WT określono cztery grupy wysokości:

1) niskie (N) – do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie,

2) średniowysokie (SW) – ponad 12 m do 25 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych włącznie,

3) wysokie (W) – ponad 25 m do 55 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 9 do 18 kondygnacji nadziemnych włącznie,

4) wysokościowe (WW) – powyżej 55 m nad poziomem terenu.

Podział budynków ze względu na bezpieczeństwo pożarowe
(§ 209)

  1. Budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe w rozumieniu § 226, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, dzieli się na:

1) mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi, określane dalej jako ZL,

2) produkcyjne i magazynowe, określane dalej jako PM,

3) inwentarskie (służące do hodowli inwentarza), określane dalej jako IN.

  1. Budynki oraz części budynków, stanowiące odrębne strefy pożarowe, określane jako ZL, zalicza się do jednej lub do więcej niż jedna spośród następujących kategorii zagrożenia ludzi:

1) ZL I – zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób niebędących ich stałymi użytkownikami, a nieprzeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się,

2) ZL II – przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, takie jak szpitale, żłobki, przedszkola, domy dla osób starszych,

3) ZL III – użyteczności publicznej, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II,

4) ZL IV – mieszkalne,

5) ZL V – zamieszkania zbiorowego, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II.

  1. Wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynków oraz części budynków stanowiących odrębne strefy pożarowe, określanych jako PM, odnoszą się również do garaży, hydroforni, kotłowni, węzłów ciepłowniczych, rozdzielni elektrycznych, stacji transformatorowych, central telefonicznych oraz innych o podobnym przeznaczeniu.
  2. Wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynków oraz części budynków stanowiących odrębne strefy pożarowe, określanych jako IN, odnoszą się również do takich budynków w zabudowie zagrodowej o kubaturze brutto nieprzekraczającej 1.500 m3, jak stodoły, budynki do przechowywania płodów rolnych i budynki gospodarcze.
  3. Strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii.

Strefy pożarowe (§ 227 – 231)

Budynki mogą się składać z kilku różnych stref pożarowych, poszczególne strefy muszą być od siebie oddzielone elementami oddzielenia pożarowego (§ 232). Innym sposobem na rozdzielenie stref jest usytuowanie ich jako oddzielne budynki w odpowiednich odległościach od siebie (§ 271).

Strefy pożarowe maja określoną w WT maksymalną wielkość zależna od kilku czynników. WT dopuszczają też możliwości powiększenia tych stref przy zastosowaniu dodatkowych zabezpieczeń przeciwpożarowych.

 

Dopuszczalne powierzchnie stref pożarowych ZL

Kategoria zagrożenia ludzi Dopuszczalna powierzchnia strefy pożarowej w m2
w budynku o jednej kondygnacji nadziemnej (bez ograniczenia wysokości) w budynku wielokondygnacyjnym
niskim (N) średniowysokim (SW) wysokim i wysokościowym (W) i (WW)
ZL I, ZL III, ZL IV, ZL V 10.000 8.000 5.000 2.500
ZL II 8.000 5.000 3.500 2.000

Strefy zlokalizowane w podziemnej części budynków nie powinny przekraczać 50% powierzchni określonych w tabeli dla pierwszej kondygnacji nadziemnej kondygnacji tego budynku. Ograniczenie te nie dotyczy stref, z których wyjścia ewakuacyjne prowadzą bezpośrednio na zewnątrz budynku.

Dopuszcza się powiększenie powierzchni stref pożarowych przedstawionych w tabeli, z wyjątkiem stref pożarowych w wielokondygnacyjnych budynkach wysokich (W) i wysokościowych (WW), pod warunkiem zastosowania:

1) stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych wodnych – o 100%;

2) samoczynnych urządzeń oddymiających uruchamianych za pomocą systemu wykrywania dymu – o 100%.

Przy jednoczesnym stosowaniu urządzeń wymienionych w pkt 1 i 2 dopuszcza się powiększenie powierzchni stref pożarowych o 200%.

Ze strefy pożarowej ZL II o powierzchni przekraczającej 750 m2 w budynku wielokondygnacyjnym, powinna być zapewniona możliwość ewakuacji ludzi do innej strefy pożarowej na tej samej kondygnacji.

 

Dopuszczalne powierzchnie stref pożarowych PM

Rodzaj stref pożarowych Gęstość obciążenia ogniowego Q [MJ/m2] Dopuszczalna powierzchnia strefy pożarowej w m2
w budynku o jednej kondygnacji nadziemnej (bez ograniczenia wysokości) w budynku wielokondygnacyjnym
niskim i średniowysokim (N) i (SW) wysokim i wysokościowym (W) i (WW)
Strefy pożarowe z pomieszczeniem zagrożonym wybuchem Q > 4.000

2.000 < Q ≤ 4.000

1.000 < Q ≤ 2.000

500 < Q ≤ 1.000

Q ≤ 500

1.000

2.000

4.000

6.000

8.000

*

*

1.000

2.000

3.000

*

*

*

500

1.000

Strefy pożarowe pozostałe Q > 4.000

2.000 < Q ≤ 4.000

1.000 < Q ≤ 2.000

500 < Q ≤ 1.000

Q ≤ 500

2.000

4.000

8.000

15.000

20.000

1.000

2.000

4.000

8.000

10.000

*

*

1.000

2.500

5.000

* Nie dopuszcza się takich przypadków

Strefy zlokalizowane w podziemnej części budynków nie powinny przekraczać 50% powierzchni określonych w tabeli.

Dopuszcza się powiększenie powierzchni stref pożarowych, o których mowa w tabeli pod warunkiem ich ochrony:

1) stałymi samoczynnymi urządzeniami gaśniczymi wodnymi – o 100%,

2) samoczynnymi urządzeniami oddymiającymi – o 50%.

Powiększenie strefy pożarowej przy jednoczesnym zastosowaniu obu urządzeń wynosi 150% – powiększenie strefy liczy się od wyjściowej wartości podanej w tabeli, a nei od powiększonej już wartości.

W budynku jednokondygnacyjnym lub na ostatniej kondygnacji budynku wielokondygnacyjnego wielkości stref pożarowych PM, z wyjątkiem garaży, można powiększyć o 100%, jeżeli budynek nie zawiera pomieszczenia zagrożonego wybuchem i jest wykonany z elementów nierozprzestrzeniających ognia oraz zastosowano samoczynne urządzenia oddymiające.

W budynku jednokondygnacyjnym wielkości stref pożarowych PM, z wyjątkiem garażu, nie ogranicza się, pod warunkiem zastosowania stałych samoczynnych urządzeń gaśniczych wodnych i samoczynnych urządzeń oddymiających.

 

Dopuszczalne powierzchnie stref pożarowych IN

Liczba kondygnacji budynku Dopuszczalna powierzchnia strefy pożarowej w m2
przy hodowli ściółkowej przy hodowli bezściółkowej
Jedna 5.000 nie ogranicza się
Dwie 2.500 5.000
Powyżej dwóch 1.000 2.500

W przypadku stosowania w budynku ścian silnie rozprzestrzeniających ogień, strefę pożarową należy zmniejszyć do 25% wartości podanej w tabeli, a w przypadku jednokondygnacyjnego budynku przeznaczonego do hodowli bezściółkowej, strefę ogranicza się do 5.000 m2.

 

Klasy odporności pożarowej budynków (§ 212)

W WT wyróżnia się pięć klas odporności pożarowej budynków:

  • „A” (najwyższa),
  • „B”,
  • „C”,
  • „D”,
  • „E” (najniższa).

Wymagana klasa odporności pożarowej dla budynku, zaliczonego do jednej kategorii ZL

Budynek ZL I ZL II ZL III ZL IV ZL V
niski (N) „B” „B” „C” „D” „C”
średniowysoki (SW) „B” „B” „B” „C” „B”
wysoki (W) „B” „B” „B” „B” „B”
wysokościowy (WW) „A” „A” „A” „B” „A”

Dopuszcza się obniżenie wymaganej klasy odporności pożarowej w budynkach wymienionych w poniższej tabeli do poziomu w niej określonego:

Liczba kondygnacji nadziemnych ZL I ZL II ZL III
1 „D” „D” „D”
2*) „C” „C” „D”
*) Gdy poziom stropu nad pierwszą kondygnacją nadziemną jest na wysokości nie większej niż 9 m nad poziomem terenu.

Wymagana klasa odporności pożarowej dla budynku PM oraz IN

Maksymalna gęstość obciążenia ogniowego strefy pożarowej w budynku Q [MJ/m2] Budynek o jednej kondygnacji nadziemnej (bez ograniczenia wysokości) Budynek wielokondygnacyjny
niski (N) średniowysoki (SW) wysoki (W) wysokościowy (WW)
Q ≤ 500 „E” „D” „C” „B” „B”
500 < Q ≤ 1.000 „D” „D” „C” „B” „B”
1.000 < Q ≤ 2.000 „C” „C” „C” „B” „B”
2.000 < Q ≤ 4.000 „B” „B” „B” * *
Q > 4.000 „A” „A” „A” * *
* – Zgodnie z § 228 ust. 1 nie mogą występować takie budynki.

Od wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej budynków, określonych tabeli, zwalnia się budynki IN o kubaturze brutto do 1.500 m3. (§ 282)

Jeżeli część podziemna budynku jest zaliczona do ZL, klasę odporności pożarowej budynku ustala się, przyjmując jako liczbę jego kondygnacji lub jego wysokość odpowiednio: sumę kondygnacji lub wysokości części podziemnej i nadziemnej, przy czym do tego ustalenia nie bierze się pod uwagę tych części podziemnych budynku, które są oddzielone elementami oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej co najmniej R E I 120, i mają bezpośrednie wyjścia na zewnątrz.

W budynku wielokondygnacyjnym, którego kondygnacje są zaliczone do różnych kategorii ZL lub PM, klasy odporności pożarowej określa się dla poszczególnych kondygnacji odrębnie według odpowiednich tabel.

Klasa odporności pożarowej części budynku nie powinna być niższa od klasy odporności pożarowej części budynku położonej nad nią, przy czym dla części podziemnej nie powinna być ona niższa niż „C”.

Jeżeli w budynku znajdują się pomieszczenia produkcyjne, magazynowe lub techniczne, niepowiązane funkcjonalnie z częścią budynku zaliczoną do ZL, pomieszczenia te powinny stanowić odrębną strefę pożarową, dla której oddzielnie ustala się klasę odporności pożarowej oraz wydziela je się elementami oddzielenia pożarowego z zastrzeżeniem pomieszczeń kotłowni, żużlowni i magazynu oleju opałowego, które stanowią wydzielenie (§ 220).

Pomieszczenia, w których są umieszczone przeciwpożarowe zbiorniki wody lub innych środków gaśniczych, pompy wodne instalacji przeciwpożarowych, maszynownie wentylacji do celów przeciwpożarowych oraz rozdzielnie elektryczne, zasilające, niezbędne podczas pożaru, instalacje i urządzenia, powinny stanowić odrębną strefę pożarową.

Wyłączenia dotyczące klas odporności pożarowej budynków (§ 213)

Wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków oraz dotyczące klas odporności ogniowej elementów budynków i rozprzestrzeniania ognia przez te elementy określone z zastrzeżeniem odległości od granicy lasu – 4m (§ 271 ust. 8a), nie dotyczą budynków:

1) do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie:
a) mieszkalnych: jednorodzinnych, zagrodowych i rekreacji indywidualnej, z zastrzeżeniem § 217 ust. 2,
b) mieszkalnych i administracyjnych w gospodarstwach leśnych;

2) wolnostojących do dwóch kondygnacji nadziemnych włącznie:
a) o kubaturze brutto do 1500 m3 przeznaczonych do celów turystyki i wypoczynku,
b) gospodarczych w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej oraz w gospodarstwach leśnych,
c) o kubaturze brutto do 1000 m3 przeznaczonych do wykonywania zawodu lub działalności usługowej i handlowej, także z częścią mieszkalną;

3) wolnostojących garaży o liczbie stanowisk postojowych nie większej niż 2;

4) inwentarskich o kubaturze brutto do 1500 m3.

Zmiana klasy odporności pożarowej (§ 214)

W budynkach wyposażonych w stałe samoczynne urządzenia gaśnicze wodne, z wyjątkiem budynków ZL II oraz wielokondygnacyjnych budynków wysokich (W) i wysokościowych (WW), dopuszcza się:

1) obniżenie klasy odporności pożarowej budynku o jedną w stosunku do wynikającej z § 212,

2) przyjęcie klasy „E” odporności pożarowej dla budynku jednokondygnacyjnego.

Obniżenie klasy odporności pożarowej (§ 215)

1. Dopuszcza się przyjęcie klasy „E” odporności pożarowej dla jednokondygnacyjnego budynku PM o gęstości obciążenia ogniowego przekraczającej 500 MJ/m2, pod warunkiem zastosowania:

1) wszystkich elementów budynku nierozprzestrzeniających ognia,

2) samoczynnych urządzeń oddymiających w strefach pożarowych o powierzchni przekraczającej 1.000 m2.

2. Obniżenie klasy odporności pożarowej budynku, w przypadkach wymienionych w ust. 1 oraz w § 214, nie zwalnia z zachowania wymaganej pierwotnie klasy odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego, określonej w § 232.

 

Wymogi klasy odporności pożarowej elementów budynku (§ 216)

1. Elementy budynku, odpowiednio do jego klasy odporności pożarowej, powinny spełniać, z zastrzeżeniem § 213 oraz § 237 ust. 9, co najmniej wymagania określone w poniższej tabeli:

Klasa odporności pożarowej budynku Klasa odporności ogniowej elementów budynku 5) *)
główna konstrukcja nośna konstrukcja dachu strop 1) ściana zewnętrzna 1), 2) ściana wewnętrzna 1) przekrycie dachu 3)
„A” R 240 R 30 REI 120 EI 120 (o↔i) EI 60 RE 30
„B” R 120 R 30 REI 60 EI 60 (o↔i) EI 30 4) RE 30
„C” R 60 R 15 REI 60 EI 30 (o↔i) EI 154) RE 15
„D” R 30 (-) REI 30 EI 30 (o↔i) (-) (-)
„E” (-) (-) (-) (-) (-) (-)
Oznaczenia w tabeli:

R – nośność ogniowa (w minutach), określona zgodnie z Polską Normą dotyczącą zasad ustalania klas odporności ogniowej elementów budynku,

E – szczelność ogniowa (w minutach), określona jw.,

I – izolacyjność ogniowa (w minutach), określona jw.,

(–) – nie stawia się wymagań.

*) Z zastrzeżeniem § 219 ust. 1

1) Jeżeli przegroda jest częścią głównej konstrukcji nośnej, powinna spełniać także kryteria nośności ogniowej (R) odpowiednio do wymagań zawartych w kol. 2 i 3 dla danej klasy odporności pożarowej budynku.

2) Klasa odporności ogniowej dotyczy pasa międzykondygnacyjnego wraz z połączeniem ze stropem.

3) Wymagania nie dotyczą naświetli dachowych, świetlików, lukarn i okien połaciowych (z zastrzeżeniem § 218), jeśli otwory w połaci dachowej nie zajmują więcej niż 20% jej powierzchni, nie dotyczą także budynku, w którym nad najwyższą kondygnacją znajduje się strop albo inna przegroda, spełniająca kryteria określone w kol. 4.

4) Dla ścian komór zsypu wymaga się EI 60, a dla drzwi komór zsypu – EI 30.

5) Klasa odporności ogniowej dotyczy elementów wraz z uszczelnieniami złączy i dylatacjami.

 

Wymagania, o których mówię są aktualne na dzień publikacji tego posta.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Create your website with WordPress.com
Rozpocznij
%d blogerów lubi to:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close